(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.349. అధ్యాయః 349
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
శ్రీహరేర్థజ్ఞేష్వగ్రభాగభాక్త్వప్రకారం పృష్టేన సౌతినా తత్కథనాయ శౌనకాదీన్ప్రతి బ్రహ్మాదీనాం శ్వేతద్వీపగమనాదిప్రతిపాదక వ్యాసవైశంపాయనాదిసంవాదానువాదః॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

శౌకన ఉవాచ। 12-349-0x(6593)(79781)
కథం స భగవాందేవో యజ్ఞేష్వగ్రహరః ప్రభుః।
యజ్ఞధారీ చ సతతం వేదవేదాంగవిత్తథా॥ 12-349-1(79782)
నివృత్తం చాస్థితో ధర్మం క్షేమీ భాగవతః ప్రభుః।
నివృత్తిధర్మాన్విదధే స ఏవ భగవాన్ప్రభుః॥ 12-349-2(79783)
కథం ప్రవృత్తిధర్మేషు భాగార్హా దేవతాః కృతాః।
కథం నివృత్తిధర్మాశ్చ కృతా వ్యావృత్తబుద్ధయః॥ 12-349-3(79784)
ఏతం నః సంశయం సౌతే ఛింధి గుహ్యం సనాతనం।
త్వయా నారాయణకథాః శ్రుతా వై ధర్మసంహితాః॥ 12-349-4(79785)
సౌతిరువాచ। 12-349-5x(6594)
జనమేజయేన యత్పృష్టః శిష్యో వ్యాసస్య ధీమతః।
తత్తేఽహం కథయిష్యామి పౌరాణం శౌనకోత్తమ॥ 12-349-5(79786)
శ్రుత్వా మాహాత్ంయమేతస్య దేహినాం పరమాత్మనః।
జనమేజయో మహాప్రాజ్ఞో వైశంపాయనమబ్రవీత్॥ 12-349-6(79787)
ఇమే సబ్రహ్యకా లోకాః ససురాసురమానవాః।
క్రియాస్వభ్యుదయోక్తాసు సక్తా దృశ్యంతి సర్వశః॥ 12-349-7(79788)
మోక్షశ్చోక్తస్త్వయా బ్రహ్మన్నిర్వాణం పరమం సుఖం।
యే తు ముక్తా భవంతీహ పుణ్యపాపవివర్జితాః।
తే సహస్రార్చిషం దేవం ప్రవిశంతీహ శుశ్రుం॥ 12-349-8(79789)
అయం హి దురనుష్ఠేయో మోక్షధర్మః సనాతనః।
యం హిత్వా దేవతాః సర్వా హవ్యకవ్యభుజోఽభవన్॥ 12-349-9(79790)
కించ బ్రహ్మా చ రుద్రశ్చ బలభిత్ప్రభుః।
సూర్యస్తారాధిపో వాయురగ్నిర్వరుణ ఏవ చ॥ 12-349-10(79791)
ఆకాశం జగతీ చైవ యే చ శేషా దివౌకసః।
ప్రలయం న విజానంతి ఆత్మనః పరినిర్మితం॥ 12-349-11(79792)
తతస్తేనాస్థితా మార్గం ధ్రువమక్షరమవ్యయం।
స్మృత్వా కాలపరీమాణం ప్రవృత్తిం యే సమాస్థితాః।
దోషః కాలపరీమాణో మహానేష క్రియావతాం॥ 12-349-12(79793)
ఏతన్మే సంశయం విప్ర హృది శల్యమివార్పితం।
ఛింధీతిహాసకథనాత్పరం కౌతూహలం హి మే॥ 12-349-13(79794)
కథం భాగహరాః ప్రోక్తా దేవతాః క్రతుషు ద్విజ।
కిమర్థం చాధ్వరే బ్రహ్మన్నిజ్యంతే త్రిదివౌకసః॥ 12-349-14(79795)
యే చ భాగం ప్రగృహ్ణంతి యజ్ఞేషు ద్విజసత్తమ।
తే యజంతో మహాయజ్ఞైః కస్య భాగం దదంతి వై॥ 12-349-15(79796)
వైశంపాయన ఉవాచ। 12-349-16x(6595)
అహో గూఢతమః ప్రశ్నస్త్వయా పృష్టో జనేశ్వర।
నాతప్తతపసా హ్యేష నావేదవిదుషా తథా।
నాపురాణవిదా చైవ శక్యో వ్యాహర్తుమంజసా॥ 12-349-16(79797)
హంత తే కథయిష్యామి యన్మే పృష్టః పురా గురుః।
కృష్ణద్వైపాయనో వ్యాసో వేదవ్యాసో మహానృషిః॥ 12-349-17(79798)
సుమంతుర్జైమినిశ్చైవ పైలశ్చ సుదృఢవ్రతః।
అహం చతుర్థః శిష్యో వై పంచమశ్చ శుకః స్మృతః॥ 12-349-18(79799)
ఏతాన్సమాగతాన్సర్వాన్పంచ శిష్యాందమాన్వితాన్।
శౌచాచారసమాయుక్తాంజితక్రోధాంజితేంద్రియాన్॥ 12-349-19(79800)
వేదానధ్యాపయామాస మహాభారతపంచమాన్।
మేరౌ గిరివరే రంయే సిద్ధచారణసేవితే॥ 12-349-20(79801)
తేషామభ్యస్యతాం వేదాన్కదాచిత్సంశయోఽభవత్।
ఏష వై యస్త్వయా పృష్టస్తేన తేషాం ప్రకీర్తితః॥ 12-349-21(79802)
తతః శ్రుతో మయా చాపి తవాఖ్యేయోఽద్య భారత॥ 12-349-22(79803)
శిష్యాణాం వచనం శ్రుత్వా సర్వాజ్ఞానతమోనుదః।
పరాశరసుతః శ్రీమాన్వ్యాసో వాక్యమథాబ్రవీత్॥ 12-349-23(79804)
మయా హి సుమహత్తప్తం తపః పరమదారుణం।
భూతం భవ్యం భవిష్యం చ జానీయామితి సత్తమాః॥ 12-349-24(79805)
తస్య మే తప్తతపసో నిగృహీతేంద్రియస్య చ।
నారాయణప్రసాదేన క్షీరోదస్యానుకూలతః॥ 12-349-25(79806)
త్రైకాలికమిదం జ్ఞానం ప్రాదుర్భూతం యథేప్సితం।
తచ్ఛృణుధ్వం యథాన్యాయం వక్ష్యే సంశయముత్తమం॥ 12-349-26(79807)
యథా వృత్తం హి కల్పాదౌ దృష్టం మే జ్ఞానచక్షుషా।
పరమాత్మేతి యం ప్రాహుః సాంఖ్యయోగవిదో జనాః॥ 12-349-27(79808)
మహాపురుషసంజ్ఞాం స లభతే స్వేన కర్మణా।
తస్మాత్ప్రసూతమవ్యక్తం ప్రధానం తం విదుర్బుధాః॥ 12-349-28(79809)
అవ్యక్తాద్వ్యక్తముత్పన్నం లోకసృష్ట్యర్థమీశ్వరాత్।
అనిరుద్ధో హి లోకేషు మహానాత్మేతి కథ్యతే॥ 12-349-29(79810)
యోసౌ వ్యక్తత్వమాపన్నో నిర్మమే చ పితామహం।
యోఽహంకార ఇతి ప్రోక్తః సర్వతేజోమయో హి సః॥ 12-349-30(79811)
పృథివీ వాయురాకాశమాపో జ్యోతిశ్చ పంచమం।
అహంకారప్రసూతాని మహాభూతాని పంచధా॥ 12-349-31(79812)
మహాభూతాని సృష్ట్వైవ తాన్గుణాన్నిర్మమే పునః।
భూతేభ్యశ్చైవ నిష్పన్నా మూర్తిమంతశ్చ తాఞ్శృణు॥ 12-349-32(79813)
మరీచిరంగిరాశ్చాత్రిః పులస్త్యః పులహః క్రతుః।
వసిష్ఠశ్చ మహాత్మా వై మనుః స్వాయంభువస్తథా।
జ్ఞేయాః ప్రకృతయోఽష్టౌ తా యాసు లోకాః ప్రతిష్ఠితాః॥ 12-349-33(79814)
వేదాన్వేదాంగసంయుక్తాన్యజ్ఞయజ్ఞాంగసంయుతాన్।
నిర్మమే లోకసిద్ధ్యర్థం బ్రహ్మా లోకపితామహః॥ 12-349-34(79815)
అష్టాభ్యః ప్రకృతిభ్యశ్చ జాతం విశ్వమిదం జగత్॥ 12-349-35(79816)
రుద్రో రోషాత్మకో జాతో దశాన్యాన్సోసృజస్త్వయం।
ఏకాదశైతే రుద్రాస్తు వికారాః పురుషాః స్మృతాః॥ 12-349-36(79817)
తే రుద్రాః ప్రకృరతిశ్చైవ సర్వే చైవ సురర్షయః।
ఉత్పన్నా లోకసిద్ధ్యర్థం బ్రహ్మాణం సముపస్థితాః॥ 12-349-37(79818)
వయం సృష్టా హి భగవంస్త్వయా చ ప్రభవిష్ణునా।
యేన యస్మిన్నధీకారే వర్తితవ్యం పితామహ॥ 12-349-38(79819)
యోసౌ త్వయాఽభినిర్దిష్టో హ్యధికారోఽర్థచింతకః।
పరిపాల్యః కథం తేన సాహంకారేణ కర్తృణా॥ 12-349-39(79820)
ప్రదిశస్వ బలం తస్య యోఽధికారార్థచింతకః।
ఏవముక్తో మహాదేవో దేవాంస్తానిదమబ్రవీత్॥ 12-349-40(79821)
బ్రహ్మోవాచ। 12-349-41x(6596)
సాధ్వహం జ్ఞాపితో దేవా యుష్మాభిర్భద్రమస్తు వః।
మమాప్యేషా సముత్పన్నా చింతా యా భవతామిహ॥ 12-349-41(79822)
లోకతంత్రస్య కృత్స్నస్య కథం కార్యః పరిగ్రహః।
కథం బలక్షయో న స్యాద్యుష్మాకం హ్యాత్మనశ్చ వై॥ 12-349-42(79823)
ఇతః సర్వేఽపి గచ్ఛామః శరణం లోకసాక్షిణం।
మహాపురుషమవ్యక్తం స నో వక్ష్యతి యద్ధితం॥ 12-349-43(79824)
తతస్తే బ్రహ్మణా సార్ధమృషయో విబుధాస్తథా।
క్షీరాదస్యోత్తరం కూలం జగ్మూర్లోకహితార్థినః॥ 12-349-44(79825)
తే తపః సముపాతిష్ఠన్బ్రహ్మోక్తం వేదకల్పితం।
స మహానియమో నామ తపశ్చర్యా సుదారుణా॥ 12-349-45(79826)
ఊర్ధ్వదృగ్బాహవశ్చైవ ఏకాగ్రమనసోఽభవన్।
ఏకపాదస్థితాః సర్వే కాష్ఠభూతాః సమాహితాః॥ 12-349-46(79827)
దివ్యం వర్షసహస్రం తే తపస్తప్త్వా సుదారుణం।
శుశ్రువుర్మధురాం వాణీం వేదవేదాంగభూషితాం॥ 12-349-47(79828)
వాగువాచ। 12-349-48x(6597)
భోభోః సబ్రహ్యకా దేవా ఋషయశ్చ తపోధనాః।
స్వాగతేనార్చ్య వః సర్వాఞ్శ్రావయే వాక్యముత్తమం॥ 12-349-48(79829)
విజ్ఞాతం వో మయా కార్యం తచ్చ లోకహితం మహత్।
ప్రవృత్తియుక్తం కర్తవ్యం యుష్మత్ప్రాణోపబృంహణం॥ 12-349-49(79830)
సుతప్తం వస్తపో దేవా మమారాధనకాంయయా।
భోక్ష్యథాస్య మహాసత్వాస్తపసః ఫలముత్తమం॥ 12-349-50(79831)
ఏష బ్రహ్మా లోకగురుః సర్వలోకపితామహః।
యూయం చ విబుధశ్రేష్ఠా మాం యజధ్వం సమాహితాః॥ 12-349-51(79832)
సర్వే భాగాన్కల్పయధ్వం యజ్ఞేషు మమ నిత్యశః।
తత్ర శ్రేయోఽభిధాస్యామి యథాఽధీకారమీశ్వరాః॥ 12-349-52(79833)
వైశంపాయన ఉవాచ। 12-349-53x(6598)
శ్రుత్వైతద్దేవదేవస్య వాక్యం హృష్టతనూరుహాః।
తతస్తే విబుధాః సర్వే బ్రహ్మా తే చ మహర్షయః॥ 12-349-53(79834)
వేదదృష్టేన విధినా వైష్ణవం క్రతుమాహరన్।
తస్మిన్సత్రే సదా బ్రహ్మా స్వయం భాగమకల్పయత్॥ 12-349-54(79835)
దేవా దేవర్షయశ్చైవ స్వంస్వం భాగమకల్పయం।
తే కార్తయుగధర్మాణో భాగాః పరమసత్కృతాః॥ 12-349-55(79836)
ప్రాహురాదిత్యవర్ణం తం పురుషం తమసః పరం।
బృహంతం సర్వగం దేవమీశానం వరదం ప్రభుం॥ 12-349-56(79837)
తతోఽథ వరదౌ దేవస్తాన్సర్వానమరాన్స్థితాన్।
అశరీరో బభాపేదం వాక్యం స్వస్థో మహేశ్వరః॥ 12-349-57(79838)
యేన యః కల్పితో భాగః స తథా మాముపాగతః।
ప్రీతోఽహం ప్రదిశాంయద్య ఫలమావృత్తిలక్షణం।
ఏతద్వో లక్షణం దేవా మత్ప్రసాదసముద్భవం॥ 12-349-58(79839)
యూయం యజ్ఞైరిజ్యమానాః సమాప్తవరదక్షిణైః।
యుగేయుగే భవిష్యధ్వం ప్రవృత్తిఫలభాగినః॥ 12-349-59(79840)
యజ్ఞైర్యే చాపి యక్ష్యంతి సర్వలోకేషు వై సురాః।
కల్పయిష్యంతి వో భాగాంస్తే నరా వేదకల్పితాన్॥ 12-349-60(79841)
యో మే యథా కల్పితవాన్భాగమస్మిన్మహాక్రతౌ।
స తథా యజ్ఞభాగార్హో వేదసూత్రే మయా కృతః॥ 12-349-61(79842)
యూయం లోకాన్భావయధ్వం యజ్ఞభాగఫలోచితాః।
సర్వార్థచింతకా లోకే మయాఽధీకారనిర్మితాః॥ 12-349-62(79843)
యాః క్రియాః ప్రచరిష్యంతి ప్రవృత్తిఫలసత్కృతాః।
తాభిరాప్యాయితబలా లోకాన్వై ధారయిష్యథ॥ 12-349-63(79844)
యూయం హి భావితా యజ్ఞైః సర్వయజ్ఞేషు మానవైః।
మాం తతో భావయిష్యధ్వమేషా వో భావనా మమ॥ 12-349-64(79845)
ఇత్యర్థం నిర్మితా వేదా యజ్ఞాశ్చౌషధిభిః సహ।
ఏభిః సంయక్ప్రయుక్తైర్హి ప్రీయంతే దేవతాః క్షితౌ॥ 12-349-65(79846)
నిర్మాణమేతద్యుష్మాకం ప్రవృత్తిగుణకల్పితం।
మయా కృతం సురశ్రేష్ఠా యవాత్కల్పక్షయాదిహ।
చింతయధ్వం లోకహితం యథాదీకారమీశ్వరాః॥ 12-349-66(79847)
మరీచిరంగిరాశ్చాత్రిః పులస్త్యః పులహః క్రతుః।
వసిష్ఠ ఇతి సప్తైతే మనసా నిర్మితా హి తే॥ 12-349-67(79848)
ఏతే వేదవిదో ముఖ్యా వేదాచార్యాశ్చ కల్పితాః।
ప్రవృత్తిధర్మిణశ్చైవ ప్రాజాపత్యే చ కల్పితాః॥ 12-349-68(79849)
అయం క్రియావతాం పంథా వ్యక్తీభూతః సనాతనః।
అనిరుద్ధ ఇతి ప్రోక్తో లోకసర్గకరః ప్రభుః॥ 12-349-69(79850)
సనః సనత్సుజాతశ్చ సనకః సమనందనః।
సనత్కుమారః కపిలః సప్తమశ్చ సనాతనః॥ 12-349-70(79851)
సప్తైతే మానసాః ప్రోక్తా ఋషయో బ్రహ్మణః సుతాః।
స్వయమాగతవిజ్ఞానా నివృత్తిం ధర్మమాస్థితాః॥ 12-349-71(79852)
ఏతే యోగవిదో ముఖ్యాః సాంఖ్యశాస్త్రవిశారదాః।
ఆచార్యా ధర్మశాస్త్రేషు మోక్షధర్మప్రవర్తకాః॥ 12-349-72(79853)
యతోఽహం ప్రసృతః పూర్వమవ్యక్తాత్రిగుణో మహాన్।
తస్మాత్పరతరో యోసౌ క్షేత్రజ్ఞ ఇతి కల్పితః॥ 12-349-73(79854)
సోహం క్రియావతాం పంథాః పునరావృత్తిదుర్లభః।
యో యథా నిర్మితో జంతుర్యస్మిన్యస్మింశ్చ కర్మణి॥ 12-349-74(79855)
ప్రవృత్తౌ వా నివృత్తౌ వా తత్ఫలం సోశ్నుతేఽవశః।
ఏష లోకగురుర్బ్రహ్మా జగదాదికరః ప్రభుః॥ 12-349-75(79856)
ఏష మాతా పితా చైవ యుష్మాకం చ పితామహః।
మయాఽనుశిష్టో భవితా సర్వభూతవరప్రదః॥ 12-349-76(79857)
అస్య చైవాత్మజో రుద్రో లలాటాద్యః సముత్థితః।
బ్రహ్మానుశిష్టో భవితా సర్వభూతధరః ప్రభుః॥ 12-349-77(79858)
గచ్ఛధ్వం స్వానధీకారాంశ్చింతయధ్వం యథావిధి।
ప్రవర్తంతాం క్రియాః సర్వాః సర్వలోకేషు మాచిరం॥ 12-349-78(79859)
ప్రదిశ్యంతాం చ కర్మాణి ప్రాణినాం గతయస్తథా।
పరినిష్ఠితకాలాని ఆయూంషీహ సురోత్తమాః॥ 12-349-79(79860)
ఇదం కృతయుగం నామ కాలః శ్రేష్ఠః ప్రవర్తితః।
అహింస్యా యజ్ఞపశవో యుగేఽస్మిన్న తదన్యథా॥ 12-349-80(79861)
చతుష్పాత్సకలో ధర్మో భవిష్యత్యత్ర వై సురాః।
తతస్త్రేతాయుగం నామ త్రయీ యత్ర భవిష్యతి॥ 12-349-81(79862)
ప్రోక్షితా యత్ర పశవో వధం ప్రాప్స్యంతి వై మఖే।
యత్ర పాదశ్చతుర్థో వై ధర్మస్య న భవిష్యతి॥ 12-349-82(79863)
తతో వై ద్వాపరం నామ మిశ్రః కాలో భవిష్యతి।
ద్విపాదహీనో ధర్మశ్చ యుగే తస్మిన్భవిష్యతి॥ 12-349-83(79864)
తతస్తిష్యేఽథ సంప్రాప్తే యుగే కలిపురస్కృతే।
ఏకపాదస్థితో ధర్మో యత్ర తత్ర భవిష్యతి॥ 12-349-84(79865)
దేవా ఊచుః। 12-349-85x(6599)
దేవా దేవర్షయశ్చోచుస్తమేవంవాదినం గురుం।
ఏకపాదస్థితే ధర్మే యత్ర క్వచన గామిని।
కథం కర్తవ్యమస్మాభిర్భగవంస్తద్వదస్వ నః॥ 12-349-85(79866)
శ్రీభగవానువాచ। 12-349-86x(6600)
`గురవో యత్ర పూజ్యంతే సాధువృత్తసమన్వితాః।
వస్తవ్యం తత్ర యుష్మాభిర్యత్ర ధర్మో న హీయతే॥' 12-349-86(79867)
యత్ర వేదాశ్చ యజ్ఞాశ్చ తపః సత్యం దమస్తథా।
అహింసా ధర్మసంయుక్తాః ప్రచరేయుః సురోత్తమాః।
స వో దేశః సేవితవ్యో మా వోఽధర్మః పదా స్పృశేత్॥ 12-349-87(79868)
వ్యాస ఉవాచ। 12-349-88x(6601)
తేఽనుశిష్టా భగవతా దేవాః సపిగణాస్తథా।
నమస్కృత్వా భగవతే జగ్ముర్దేశాన్యథేప్సితాన్॥ 12-349-88(79869)
గతేషు త్రిదివౌకస్సు బ్రహ్మైకః పర్యవస్థితః।
దిదృక్షుర్భగవంతం తమనిరుద్ధతనౌ స్థితం॥ 12-349-89(79870)
తం దేవో దర్శయామాస కృత్వా హయశిరో మహత్।
సాంగానావర్తయన్వేదాన్కమండలుత్రిదండధృక్॥ 12-349-90(79871)
తతోఽశ్వశిరసం దృష్ట్వాతం దేవమమితౌజసం।
లోకకర్తా ప్రభుర్బ్రహ్మా లోకానాం హితకాంయయా॥ 12-349-91(79872)
మూర్ధ్నా ప్రణంయ వరదం తస్థౌ ప్రాంజలిరగ్రతః।
స పరిష్వజ్య దేవేన వచనం శ్రావితస్తదా॥ 12-349-92(79873)
భగవానువాచ। 12-349-93x(6602)
లోకకార్యగతీః సర్వాస్త్వం చింతయ యథావిధి।
ధాతా త్వం సర్వభూతానాం త్వం ప్రభుర్జగతో గురుః।
త్వయ్యావేశితభారోఽహం ధృతిం ప్రాప్స్యాంయథాంజసా॥ 12-349-93(79874)
యదా చ సురకార్యం తే అవిషహ్యం భవిష్యతి।
ప్రాదుర్భావం గమిష్యామి తదాత్మజ్ఞానదైశికః॥ 12-349-94(79875)
వ్యాస ఉవాచ। 12-349-95x(6603)
ఏవముక్త్వా హయశిరాస్తత్రైవాంతరధీయత।
తేనానుశిష్టో బ్రహ్మాపి స్వం లోకమచిరాద్గతః॥ 12-349-95(79876)
ఏవమేష మహాభాగః పద్మనాభః సనాతనః।
యజ్ఞేష్వగ్రహరః ప్రోక్తో యజ్ఞధారీ చ నిత్యదా॥ 12-349-96(79877)
నివృత్తిం చాస్థితో ధర్మం గమిమక్షయధర్మిణాం।
ప్రవృత్తిధర్మాన్విదధే కృత్వా లోకస్య చిత్రతాం॥ 12-349-97(79878)
స ఆదిః స మధ్యః స చాంతః ప్రజానాం
స ధాతా స ధేయం స కర్తా స కార్యం।
యుగాంతే ప్రసుప్తః సుసంక్షిప్య లోకాన్
యుగాదౌ ప్రబుద్ధో జగద్ధ్యుత్ససర్జ॥ 12-349-98(79879)
తస్మై నమధ్వం దేవాయ నిర్గుణాయ మహాత్మనే।
అజాయ విశ్వరూపాయ ధాంనే సర్వదివౌకసాం॥ 12-349-99(79880)
మహాభూతాధిపతయే రుద్రాణాం పతయే తథా।
ఆదిత్యపతయే చైవ వసూనాం పతయే తథా॥ 12-349-100(79881)
అశ్విభ్యాం పతయే చైవ మరుతాం పతయే తథా।
వేదయజ్ఞాధిపతయే వేదాంగపతయేఽపి చ॥ 12-349-101(79882)
సముద్రావసినే నిత్యం హరయే ముంజకేశినే।
శాంతాయ సర్వభూతానాం మోక్షధర్మానుభాషిణే॥ 12-349-102(79883)
తపసాం తేజసాం చైవ పతయే యశసామపి।
వచసాం పతయే నిత్యం సరితాం పతయే తథా॥ 12-349-103(79884)
కపర్దినే వరాహాయ ఏకశృంగాయ ధీమతే।
వివస్వతేఽశ్వశిరసే చతుర్మూర్తిధృతే సదా।
సూక్ష్మాయ జ్ఞానదృశ్యాయ అజరాయాక్షయాయ చ॥ 12-349-104(79885)
ఏష దేవః సంచరతి సర్వత్ర గతిరవ్యయః।
[ఏష చైతత్పరం బ్రహ్మ జ్ఞేయో విజ్ఞానచక్షుషా॥] 12-349-105(79886)
ఏవమేతత్పురా దృష్టం మయా వై జ్ఞానచక్షుషా।
కథితం తచ్చ వై సర్వం మయా పృష్టేన తత్త్వతః॥ 12-349-106(79887)
క్రియతాం మద్వచః శిష్యాః సేవ్యతాం హరిరీశ్వరః।
గీయతాం వేదశబ్దైశ్చ పూజ్యతాం చ యథావిధి॥ 12-349-107(79888)
వైశంపాయన ఉవాచ। 12-349-108x(6604)
ఇత్యుక్తాస్తు వయం తేన వేదవ్యాసేన ధీమతా।
సర్వే శిష్యా సుతశ్చాస్య శుకః పరమధర్మవిత్॥ 12-349-108(79889)
స చాస్మాకముపాధ్యాయః సహాస్మాభిర్విశాంపతే।
చతుర్వేదోద్గతాభిస్తమృగ్భిః సమభితుష్టువే॥ 12-349-109(79890)
ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం యన్మాం త్వం పరిపృచ్ఛసి।
ఏవం మేఽకథయద్రాజన్పురా ద్వైపాయనో గురుః॥ 12-349-110(79891)
యశ్చేదం శృణుయాన్నిత్యం యశ్చైనం పరికీర్తయేత్।
నమో భగవతే కృత్వా సమాహితమతిర్నరః॥ 12-349-111(79892)
భవత్యరోగో మతిమాన్బలరూపసమన్వితః।
ఆతురో ముచ్యతే రోగాద్బద్ధో ముచ్యేత బంధనాత్॥ 12-349-112(79893)
కామకామీ లభేత్కామం దీర్ఘం చాయురవాప్నుయాత్।
బ్రాహ్మణః సర్వవేదీ స్యాత్క్షత్రియో విజయీ భవేత్॥ 12-349-113(79894)
వైశ్యో విపులలాభః స్యాచ్ఛూద్రః సుఖమవాప్నుయాత్।
అపుత్రో లభతే పుత్రం కన్యా చైవేప్సితం పతిం॥ 12-349-114(79895)
లగ్నగర్భా విముచ్యేత గర్భిణీ జనయేత్సుతం।
బంధ్యా ప్రసవమాప్నోతి పుత్రపౌత్రసమృద్ధిమత్॥ 12-349-115(79896)
క్షేమేణ గచ్ఛేదధ్వానమిదం యః పఠతే పథి।
యో యం కామం కామయతే స తమాప్నోతి చ ధ్రువం॥ 12-349-116(79897)
ఇదం మహర్షేర్వచనం వినిశ్చితం
మహాత్మనః పురుషవరస్య కీర్తితం।
సమాగమం చర్షిదివౌకసామిమం
నిశంయ భక్తాః సుసుఖం లభంతే॥ ॥ 12-349-117(79898)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి మోక్షధర్మపర్వణి నారాయణీయే ఏకోనపంచాశదధికత్రిశతతమోఽధ్యాయః॥ 349॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-349-1 యజ్ఞేష్వాహూయతే ప్రభురితి ట. ధ. పాఠః॥ 12-349-2 క్షేమం భాగవతం ప్రభురితి ట. పాఠః॥ 12-349-12 స్మృతికాలపరీమాణమితి ఝ. పాఠః॥ 12-349-29 లోకేషు మహారాజేతి కథ్యత ఇతి థ. పాఠః॥ 12-349-32 నిష్పన్నానష్టౌ మూర్తిమతః శృణ్వితి ధ. పాఠః॥ 12-349-35 నిర్మమే లోకసృష్ట్యర్థమితి థ. ధ. పాఠః॥ 12-349-90 కమండలుపవిత్రధృగితి ధ. పాఠః॥ 12-349-94 తదాత్మజ్ఞానయోగజమితి ట. ధ. పాఠః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.